ABD ile İran arasında başlaması planlanan müzakereler, taraflar arasındaki derin anlaşmazlıklar ve gündeme getirilen ek koşullar nedeniyle beklenen ilerlemeyi sağlayamadı. Uzmanlar, çıkmaza giren müzakerelerin bölgesel gerilimi tırmandırma riski taşıdığına dikkat çekiyor.
Ankara/İstanbul — ABD ile İran arasında yeniden başlatılması öngörülen müzakereler, tarafların temel konularda uzlaşamamasıyla ciddi bir çıkmaza girdi. Washington, müzakerelerin sadece nükleer programla sınırlı kalmaması gerektiğini savunurken, Tahran yönetimi bu görüşe mesafeli duruyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, müzakerelerin anlamlı olması için balistik füze programı ve bölgesel güvenlik konularının da tartışma masasına gelmesi gerektiğini söyledi. Bu tutum, İran tarafının müzakere gündemini dar tutma isteğiyle çelişiyor.
Washington’un müzakereler öncesi İran’dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerinde sınırlamalar ve protestocuların serbest bırakılması gibi ön koşullar talep ettiği iddiaları, görüşmelerin İstanbul’da yapılması planına gölge düşürüyor. Diplomatik kaynaklar, bu taleplerin Tahran’ı zor durumda bıraktığını belirtiyor.
İran yönetimi ise Washington’un bu koşullarını “müzakereyi zorlaştıran engeller” olarak nitelendiriyor. Tahran, yalnızca nükleer programın ele alındığı bir diyalog sürecine sıcak bakarken, balistik füze konusu ve bölgesel politikalar gibi hassas alanlara dair önerileri kabul etmiyor.
Diplomatik çabaların ilerletilmesi için önde gelen bölgesel aktörler — Türkiye, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler — arabuluculuk rolünü üstlenmeye hazır olduklarını duyurmuş olsa da süreç halen belirsizliklerle dolu. Gerilim ihtimali uzmanlar tarafından “alışılmışın ötesinde yüksek” olarak değerlendiriliyor.
